„Naprawa się nie opłaca, stwierdzamy szkodę całkowitą.” Taką informację dostaje wielu poszkodowanych, choć ich auto da się rozsądnie naprawić. Warto wiedzieć, gdzie naprawdę leży granica, gdy szkodę likwiduje się z OC sprawcy.
Szkoda częściowa i całkowita
Przepisy nie definiują szkody całkowitej. Wypracowało ją orzecznictwo:
- Szkoda częściowa: auto nadaje się do naprawy, a koszt naprawy nie przekracza wartości pojazdu sprzed zdarzenia. Ubezpieczyciel pokrywa koszt naprawy.
- Szkoda całkowita: auto nie nadaje się do naprawy albo koszt naprawy przekracza jego wartość sprzed zdarzenia.
Próg z OC to 100%, nie 70%
Sąd Najwyższy wielokrotnie potwierdzał, że przy OC sprawcy naprawa jest nieopłacalna dopiero wtedy, gdy jej koszt przekracza wartość auta sprzed szkody. Kluczowe są tu m.in. wyrok z 20 lutego 2002 roku (sygn. V CKN 903/00) oraz postanowienie składu siedmiu sędziów z 12 stycznia 2006 roku (sygn. III CZP 76/05), wydane na wniosek ówczesnego Rzecznika Ubezpieczonych.
Skąd więc 70%? To próg typowy dla autocasco, gdzie zasady ustala umowa i OWU. W OC sprawcy umowy między Tobą a ubezpieczycielem nie ma, obowiązują przepisy kodeksu cywilnego. Przenoszenie progu z AC na OC nie ma podstawy prawnej.
Jak liczy się odszkodowanie przy szkodzie całkowitej
Stosuje się metodę różnicową: wartość auta przed szkodą minus wartość wraku. Dlatego przy szkodzie całkowitej dwie liczby mają znaczenie:
- Wartość pojazdu sprzed szkody. Zaniżona wycena (np. pominięte wyposażenie, niższy przebieg niż rzeczywisty, zły wariant silnika) obniża odszkodowanie.
- Wartość wraku. Im wyżej ubezpieczyciel wyceni pozostałości, tym mniej wypłaci. Wrak zostaje Twoją własnością i nie musisz go sprzedawać wskazanemu kupcowi.
Co sprawdzić w decyzji
- Poproś o pełną kalkulację: koszt naprawy, wycenę auta i wycenę wraku.
- Porównaj wycenę auta z ogłoszeniami podobnych pojazdów w tym samym roczniku i stanie.
- Sprawdź, czy kosztorys naprawy nie jest zawyżony. Zawyżony koszt naprawy też może „wytworzyć” szkodę całkowitą.
- Jeśli różnica między kosztem naprawy a wartością auta jest niewielka, rozważ niezależną opinię rzeczoznawcy.
- Przy sporze złóż reklamację, a potem możesz zwrócić się do Rzecznika Finansowego.
Najważniejsze w skrócie
Przy szkodzie z OC sprawcy masz prawo do pokrycia kosztów naprawy, dopóki nie przekraczają one wartości auta sprzed zdarzenia. Próg 70% dotyczy autocasco i warunków konkretnej umowy.
Podstawa prawna i źródła
- Kodeks cywilny, art. 363 § 1
- Wyrok Sądu Najwyższego z 20 lutego 2002 r., sygn. V CKN 903/00
- Postanowienie składu siedmiu sędziów SN z 12 stycznia 2006 r., sygn. III CZP 76/05
- Rzecznik Finansowy, „Szkoda całkowita a szkoda częściowa w pojeździe” (2022)
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie jest poradą prawną. W autocasco zasady ustalania szkody całkowitej zawsze wynikają z OWU Twojej umowy.
